Typologie algemeen

Kastelen zijn op verschillende manieren in te delen:

Opgraving kasteel Bredevoort in 2009
  • Naar materiaal, bijvoorbeeld hout, baksteen of natuursteen.
  • Naar vorm bijvoorbeeld rond, rechthoekig, veelhoekig.
  • Naar functie. Bijvoorbeeld woonfunctie of militaire functie.
  • Naar status of jurisdictie bijvoorbeeld vorsten, hoge adel (graaf, hertog), lage adel.
  • Naar tijd bijvoorbeeld vroege middeleeuwen (330 – 950), hoge middeleeuwen (950 – 1270), late middeleeuwen (1270 – 1500).
  • Naar ligging; hoogteburchten, waterburchten

Omdat de indeling naar materiaal of ligging in Nederland weinig onderscheidend is (vrijwel alle kastelen uit de late middeleeuwen zijn van baksteen en zijn door water of een gracht omringd), blijven in ieder geval vorm, functie, jurisdictie en chronologie over.

prof H.L. Janssen kiest voor een morfologische indeling (een combinatie van vorm, functie en chronologie).

Ik heb in de kasteelbeschrijvingen voor de middeleeuwse kastelen de onderstaande indeling gevolgd.

KasteeltypeStatus bouwheerBegin periodeEinde periode
Ringwalburcht–8501100
Versterkte residentiesVorsten10501250
Moated site (niet naar Janssen)Lage adel12751425
MotteLage en hoge adel10001250
Ronde of polygonale burchtenHoge adel11501350
Rechthoekige (vierhoekige ) burchtHoge adel12751500
Zaaltoren / Woontorenslage adel12501350
Maquette kasteel Loevestein gemaakt door Constant Willems.

Bronnen:

Scroll naar boven