Ewsum / Ewesheem

Alle plaatjes..

Voldoet aan definitie
voldoet
Rijksmonumentnr
Adres
Oostburen 1
Plaats
Middelstum
Gemeente
Loppersum
Provincie
Groningen
Commentaar? hier
Coördinaten RD x - y
238,800 - 597,050
Coördinaten dec nbr -ol
53.3533420 - 6.6461530
Datum gegevens
di 14 oktober 2008

Video:

YouTube

Functies:

monument

Kastelen in de omgeving

in de omgeving

Huidige middeleeuwse toestand:

Slechts nog enkele delen restte van het oorspronkelijke kasteel. Een stuk van de ringmuur. Het Oosterschathuis en de middeleeuwse verdedigingstoren.
In 1932 is op het borgterrein een boerderij gebouwd volgens de Amsterdamse School Architectuur.

Bouwgeschiedenis:

Stichting
1353
Zichtbare toestand:
Ruïne

Bezitgeschiedenis:

Het geslacht Van Ewsum was een van de aanzienlijkste Ommelander geslachten in de 14de t/m de 16de eeuw. Oorspronkelijk zetelde dit geslacht op de burcht 'Den Oert' ten noordoosten van Middelstum. De bewoners leefden vaak op gespannen voet met de Groningers. In de 13e eeuw werd hun burcht dan ook door de Groningers verwoest. Later werd op deze plaats een boerenplaats gesticht, Oldenoort geheten. Na de vernieling bouwde Ewe Van Ewsum in de buurt een nieuwe borg, die de naam Ewsum (Ewesheem) kreeg. De eerste grondslagen voor deze nieuwe borg werden gelegd in 1278.
Ewe was gehuwd met Eduarda Onsta. Ze kregen één dochter, Menneke. Dat de naam Ewsum toen niet is verdwenen is te danken aan het feit dat Hiddo Tamminga, die met Menneke trouwde - onder druk van zijn schoonvader - de naam van Ewsum aannam . Hiddo werd later door de hoofdeling Focco Ukena, op een roemloze en laffe wijze gedood. Om het goed te maken gaf Focco toen zijn dochter Bawe ten huwelijk aan de oudste zoon van Hiddo, die naar zijn grootvader Ewo heette.
Onno, een jongere zoon van Hiddo, erfde Ewsum. Hij stichtte ook de havezate Mensinge te Roden.
Deze Onno had een kleinzoon, die ook Onno heette en deze kleinzoon werd de eerste ewsumtoren.png ridder in de Ommelanden, want tijdens zijn reis naar het Heilige Land en Cypres, van 1443-1445, werd hij door de koning van Cypres tot ridder geslagen. Als dank voor zijn behouden terugkeer liet hij in 1445 de kerk van Middelstum herbouwen. En in 1472 was hij de bouwer van de nog bestaande verdedigingstoren bij Ewsum, die tegen de wil van de stad Groningen gebouwd werd. Behalve die toren, bestaat ook het rechter schathuis nog, waar later een boerderij bij is gebouwd.
(tekst Historische kring gemeente Leek)

Historische betekenis:

Ewsum bij Middelstum ligt markant in het landschap en was eeuwenlang bezit van de familie Van Ewsum. Ridder Onno van Ewsum bouwde in 1472 de nog aanwezige gevechtstoren. De borg groeide uit tot één van de fraaiste in de Ommelanden. De Napoleontische tijd bracht echter ingrijpende wijzigingen met zich mee die van grote invloed waren op de positie van de Ommelander landadel. De inkomsten liepen sterk terug. De borg raakte in verval en is gesloopt in 1863.

Publicaties:

Hoekstra, Tarq - Fortification of castles in the Northern Netherlands during the Gelre-Habsburg conflict (1492-1543), 2000 -- blz 123-148
Janssen, Hans Louis - 1000 jaar kastelen in Nederland, 1996
Schellart, A.I.J.M. - Slotkapellen in Nederland, 1984
Kransberg, D. - Kastelengids van Nederland, 1979 -- blz 14 (met illustratie)
Robidé van der Aa, C.P.E. - Oud-Nederland in de uit vroegere dagen, overgeblevene burgen en kasteelen, 1978 -- blz 44 (met illustratie)
meer...