Typologie van kastelen

Kastelen zijn op verschillende manieren in te delen:

Omdat de indeling naar materiaal of ligging in Nederland weinig onderscheidend is (vrijwel alle kastelen uit de late middeleeuwen zijn van baksteen en zijn door water of een gracht omringd), blijven in ieder geval vorm, functie, jurisdictie en chronologie over.

prof H.L. Janssen kiest voor een morfologische (een combinatie van vorm, functie en chronologie) indeling.

Ik heb in de kasteelbeschrijvingen voor de middeleeuwse kastelen de onderstaande indeling gevolgd.

Kasteeltype Status bouwheer begin periode einde periode

Ringwalburcht

-

850

1100

Versterkte residenties

Vorsten

1050

1250

Moated site (niet naar Janssen)

lage adel

1275

1425

Motte (6 - 10m hoog)

lage en hoge adel

1000

1250

Motte (3 - 4 m hoog) lage en hoge adel 1150 1250

Ronde of polygonale burchten

hoge adel

1150

1350

Rechthoekige (vierhoekige ) burcht

hoge adel

Vanaf 1275

 

Zaaltoren

lage adel

1250

1350

woontorens

lage adel 1225 1500

Compacte zaaltoren

lage adel

1350

1425

loevestein

Bronnen:
H.L. Janssen - Het kasteel centraal, 1992
H.L. Janssen e.a. - 1000 jaar kastelen in Nederland, 1996
Paul E. van Reijen - Middeleeuwse kastelen in Nederland, 3e druk 1974
F. Verhaeghe - Moated sites in Flanders (in Liber Castellorum)